Je, bado tunapaswa kushika Sabato na kutoa zaka?

Je, bado tunapaswa kushika Sabato na kutoa zaka?

Bado tunapaswa kutoa zaka na kushika Sabato katika Agano Jipya? Roho iliyo ndani ya amri hizi ni ipi?

15/9/202616 dk

Written by Sigurd Bratlie

Je, bado tunapaswa kushika Sabato na kutoa zaka?

Yesu hakutengua sheria, bali aliitimiza 

Watu wengi hujiuliza kama bado wanapaswa kutoa zaka katika Agano Jipya, na kama bado wanapaswa kuiheshimu Sabato (Jumamosi) kama siku takatifu. Au je, hili lilikuwa tu kwa Wayahudi katika Agano la Kale? 

Tunajua kwamba amri ya kushika Sabato ilikuwa muhimu sana kwa Musa na manabii. Bwana aliifanya siku ya saba iwe takatifu tangu wakati wa uumbaji. Lakini ni ajabu kwamba hii ndiyo amri ambayo Yesu alishutumiwa mara nyingi zaidi kwa kuivunja. 

Wengi husema kwamba Yesu alifuta amri ya kushika Sabato. Lakini hilo haliambatani na maneno Yake mwenyewe anaposema, “Msidhani ya kwamba nalikuja kuitangua Torati au Manabii; sikujakuja kuitangua, bali kuitimiza.”  Mathayo 5:17. Kwa maneno mengine, Yesu hakukuja kuondoa amri ya Sabato, bali kuitimiza. 

Tunasoma zaidi jinsi Yesu alivyoitimiza Torati na Manabii: “Mmesikia kwamba ilinenwa na watu wa kale, ‘Usiue; na kila atakayeuua ataangukia hukumu.’ Bali mimi nawaambia, kila amuwaye na hasira ndugu yake ataangukia hukumu ... Mmesikia kwamba ilinenwa, ‘Usizini.’ Bali mimi nawaambia, kila mtu atazamaye mwanamke kwa kumtamani amekwisha kuzini naye moyoni mwake.” Mathayo 5:21-22,27-28.  

Hivi ndivyo Yesu alivyoshika sheria zote. Aliitimiza. Sheria haikuwa kamili, bali Yesu alikuja na kile kilicho kamili! Sheria ya Sabato haikuwa tofauti. Tunaweza kuichukua sheria hii kwa roho hiyo hiyo na kusema, “Mmesikia kwamba ilinenwa: ‘Utaishika siku ya saba kuwa takatifu.’ Bali mimi nawaambia kwamba siku zote ni takatifu.” Tunasoma kuhusu Sabato: “Kama ukigeuza mguu wako usihalifu sabato, usifanye anasa yako siku ya utakatifu wangu; ukiita sabato siku ya furaha, na siku takatifu ya Bwana yenye heshima; ukiitukuza, kwa kutokuzifanya njia zako mwenyewe, wala kuyatafuta yakupendezayo, wala kusema maneno yako mwenyewe..” Isaya 58:13. Tunapoona kile ambacho hawapaswi kufanya katika Sabato, tunaweza kuuliza swali hili: Je, waliruhusiwa kwenda njia zao wenyewe na kusema maneno ya bure katika siku zote nyingine?  

Roho ya Sabato dhidi ya andiko la Sheria 

Katika Agano la Kale walikuwa na siku sita za kufanya kazi zao; walifanya kile wao wenyewe walichotaka. Lakini siku ya saba ilikuwa ya Bwana. Katika siku hiyo walipaswa kufanya kile Bwana alichotaka wafanye. Je, ndivyo Yesu alivyoliweka? Katika Isaya tunasoma kwamba waliiheshimu siku hiyo kwa kutokwenda njia zao wenyewe wala kusema maneno ya bure. Yesu aliitimiza amri hii. Aliiheshimu kila siku kwa kufanya daima kile Bwana alichotaka Afanye na si kutafuta Yake mwenyewe. 

Katika Agano Jipya tumekuwa watumishi wa Roho na si wa andiko la sheria (Warumi 7:6). Mafarisayo hawakuielewa hii, nao wakamshtaki Yesu kwamba alivunja amri ya Sabato kulingana na andiko la sheria. Lakini Yesu hakuwahi kwenda kinyume na roho ya Sabato, ingawa aling’oa masuke ya nafaka siku ya Sabato (Mathayo 12:1-14; Marko 2:23-28). Ndivyo pia alivyoshika amri nyingine, kama vile alipomkataa hukumu mwanamke aliyepatikana katika uzinzi (Yohana 8:3-11). 

Hata kama Wayahudi katika Agano la Kale waliishika Sabato kulingana na andiko la sheria, wengi wao hawakuishika katika roho. Walikuwa katika roho mbaya, nao hawakuwa na pumziko. Walingoja tu Sabato iishe ili waweze kuuza nafaka, kupandisha bei na kudanganya kwa mizani za udanganyifu (Amosi 8:5). Leo kuna watu wengi wanaoweza kuitwa “Wakristo wa Jumapili”. Wanaishi katika roho ya ulimwengu, lakini siku za Jumapili huenda kanisani, huabudu na hujifanya wacha Mungu. Lakini hufurahi Ijumaa inapofika na wanaweza kurudi kutafuta maslahi yao wenyewe. 

Mitume walikuwa wameingia katika maisha tofauti kabisa walipoandika, “Neno la Kristo na likae kwa wingi ndani yenu, mkifundishana na kuonyana katika hekima yote, mkimwimbia Mungu zaburi, nyimbo na tenzi za rohoni, huku mkiwa na shukrani mioyoni mwenu. Lolote mfanyalo, ikiwa ni kwa neno au kwa tendo, fanyeni yote katika jina la Bwana Yesu, mkimshukuru Mungu Baba kupitia kwake.” Wakolosai 3:16-17

Haya siyo kwa ajili ya Jumamosi au Jumapili tu, bali kwa kila siku. Watu walio na bidii sana ya kuishika Sabato – siku ya saba – hawaelewi maana ya kweli au roho ya Sabato. Wanatumikia andiko la sheria na wanatilia maanani siku na miezi na nyakati na miaka. Lakini ni tofauti tunapokuwa tumekuwa watoto wa Mungu. Mungu ametuma Roho wa Mwanawe mioyoni mwetu, nasi tunaishi na kutembea katika Roho huyu – si siku moja tu, bali kila siku na nyakati zote (Wagalatia 4:6-11). 

Haiwezekani kuingia katika pumziko chini ya sheria 

Mungu aliwaambia Israeli kwamba Sabato ilikuwa ishara kati yake na wao. Hawakuwa na pumziko huko Misri wala jangwani. Lakini Mungu alikuwa amewapa amri kuhusu Sabato kama ishara kwamba angewaleta katika pumziko katika Nchi ya Ahadi. Lakini Yoshua hakufaulu kuwapa pumziko (Waebrania 4:8). Walikuwa wasiotii na wakafanya agano na adui (Waamuzi 2:1-4). 

Lakini sasa tunaweza kusikia habari njema: “Kwa maana yeye aliyeingia katika raha yake amestarehe mwenyewe katika kazi yake, kama vile Mungu alivyostarehe katika kazi zake..” Waebrania 4:10. “Mungu akaona vyote alivyoumba, na tazama, vilikuwa vizuri sana … Kufikia siku ya saba Mungu alikuwa amekamilisha kazi aliyokuwa akiifanya; hivyo siku hiyo ya saba akapumzika kutoka kazi zake zote.” Mwanzo 1:31; 2:2. 

Kristo alipokuja ndiyo wakati wa kusahihisha mambo ili tuwe wakamilifu kwa mujibu wa dhamiri zetu na tupumzike kutoka kazi zetu (Waebrania 9:10). Kama huna dhamiri njema, huna raha yoyote, sio Jumamosi, wala Jumatatu. Lakini ukiishi katika Roho wa Kristo na kuupeleka mwili wako kuwa dhabihu iliyo ya kumpendeza Mungu, basi kwa imani unaingia katika raha hii ya Sabato kila siku. Unapumzika kutoka kazi zako kama Mungu alivyopumzika kutoka kazi Zake (Waebrania 4:1-11). 

Majadiliano haya yote kuhusu kuishika Jumamosi au Jumapili kama siku takatifu yanatokana na ukosefu wa ufahamu wa kiroho. Mungu alipumzika kazi Yake ilipokamilika, na hatuoni kwamba alianza kufanya kazi tena. Chini ya sheria walifanya kazi, na kujitaabisha, na kufanya kwa jasho, lakini hawakufika popote. Hawakuweza tu kushika sheria na kuingia katika raha. Kwa hiyo Yesu alisema, “joni kwangu, ninyi nyote msumbukao na wenye kulemewa na mizigo, nami nitawapumzisha.” Mathayo 11:28-30. 

Raha ya Sabato ilianza pamoja na Yesu. Aliinuliwa siku ya kwanza, na wakati mpya ukaanza. Yeye hutoa raha; kwa hiyo ni sawasawa sana kuishika siku ya kwanza kama siku ya kupumzika. Watu wanahitaji siku ambayo wanaweza kuwa huru kutoka katika majukumu ya duniani, ili wawe na muda wa kukusanyika kuzunguka Neno la Mungu. Kwa mtu aliye na ufahamu wa kiroho, haijalishi sana ni siku gani inatumiwa kwa kusudi hilo, kwa sababu anauelekeza mwili wake kuwa dhabihu ili kufanya mapenzi ya Mungu kila siku. 

Akipata pesa yoyote, hafanyi hivyo katika roho ya tamaa ya makuu au kupenda pesa. Huyo huyo hupata pesa hizo katika Roho wa Kristo na ni msimamizi wake. (Matendo 4:32; 1 Wathesalonike 2:9; Waefeso 4:28.) Anaingia katika raha kwa imani. 

Kutoa zaka - asilimia 10 au asilimia 100? 

Kutoa zaka pia ni tatizo kwa watu wengi, kwa sababu tu wanafuata herufi ya sheria na sio Roho wa sheria. Lakini katika kutoa zaka ni sawa na katika kuishika Sabato. Katika Agano la Kale, ambalo lilikuwa kivuli tu cha mambo mema yajayo, walipaswa kumpa Bwana asilimia 10 na wangeweza kutumia asilimia 90 iliyobaki kama walivyotaka. Je, Yesu aliishi hivyo? Je, alifuta kutoa zaka? La hasha, Alikuja na kilicho kamili; Alijitoa asilimia 100 kwa Baba. Kwa hiyo, Aliweza kusema kwamba hakuna mtu anayeweza kuwa mwanafunzi Wake isipokuwa aache vyote! (Luka 14:33.) 

Je, mitume waliwahi kusema chochote kuhusu kutoa zaka? Hapana, walisema, “Kila mtu atoe kama anavyokusudia moyoni mwake, si kwa huzuni wala kwa kulazimishwa, kwa maana Mungu humpenda yeye atoaye kwa moyo mkunjufu.” 2 Wakorintho 9:7. (Soma 2 Wakorintho 8 na 2 Wakorintho 9.) Ndiyo, unaweza kusema kwamba hili ni kuhusu sadaka za hiari, ambazo huongezwa juu ya zaka. Ukisema hivyo unaonyesha kwamba huna uhuru hata kidogo, uko katika utumwa. Zaka si za hiari—zinaombwa kwa namna fulani kutoka kwa washiriki. Wahubiri mara nyingi huwashinikiza washiriki wajitolee kulipa zaka. Hii inaonyesha kwamba hawajaingia katika roho ya amri. 

Kutoa kwa Agano Jipya 

Inasemwa kuhusu Yesu kwamba alijifanya si kitu, akatwaa umbo la mtumishi (Wafilipi 2:5-7). Ni kwa hiari Yake mwenyewe kwamba Bwana wetu Yesu Kristo alikubali kuwa maskini kwa ajili yetu ingawa alikuwa tajiri, ili kupitia umaskini Wake sisi tupate kuwa matajiri (2 Wakorintho 8:9). Ikiwa tunapaswa kuwa washiriki wa mwili wa Kristo, ni lazima tuingie katika sheria kamili ya uhuru. Kulingana na sheria hii, haitoshi tu kutoa zaka na sadaka chache za hiari; ni lazima tujitoe sisi wenyewe kwanza kwa Bwana na kwa kanisa kulingana na mapenzi ya Mungu. Tunapojitoa sisi wenyewe, basi pia tumetoa kila kitu tulicho nacho.

Kupitia Roho wa Kristo tumefika kwenye ukamilifu (Warumi 7:6). Na ni afadhali kuwa na ushirika na mtu mmoja ambaye, kwa Roho wa Kristo, ni mshiriki wa mwili wa Kristo, kuliko na laki moja ambao wanajisumbua kwa mujibu wa herufi ya kale ya sheria. Ni afadhali kupokea senti moja inayotolewa kutoka moyoni kuliko pesa nyingi zinazotolewa tu kwa wajibu au ili kuonekana vizuri mbele ya watu wengine. (Marko 12:41-44). 

Hebu tufanye kila jitihada ili tuingie katika hiyo pumziko (Waebrania 4:11-13). 

Chapisho hili linapatikana katika

Makala hii ya Sigurd Bratlie imetafsiriwa kutoka Kinorwe, na ilichapishwa kwa mara ya kwanza chini ya kichwa "Sabato na Zaka" katika jarida la BCC "Skjulte Skatter" ("Hazina Zilizofichika") mnamo Oktoba 1943. Imebadilishwa kwa idhini kwa matumizi katika tovuti hii. 

© Hakimiliki Stiftelsen Skjulte Skatters Forlag